Өгүүллэг

Улаангомын Гооёо гэгч шөнөжингөө хий үзэгдэлтэй хүслээ хaнгaн хyрьцсaндaa ядраад сүүлдээ…

Хуучин халуун усны дээвэрт б.ү.г.ж ч.ө.т.г.ө.р.и.й.н д.ү.р.д т.о.г.л.о.ж байгаад жинхэнэ ч.ө.т.г.ө.р.т.э.й учир у.р.г.у.у.л.а.в. Энэ х.э.р.э.г я.в.д.а.л 1970-аад онд Улаангомд болсон гэдэг. Халуун ус гэдэг юм бий болж, с.о.ё.л.ы.н д.о.в.т.о.л.г.о.о.н.ы их кампани өрнөн хүн болгон халуун усанд орсон тасалбараа, уншсан ном,

үзсэн киноныхоо талаарх тэмдэглэлтэй хамт хадгалж, хэрхэн с.о.ё.л.ж.и.ж байгаагаа хороо хориныхоо х.а.р.и.у.ц.л.а.г.а.т.н.у.у.д.а.д ш.а.л.г.у.у.л.д.а.г байлаа. Халуун ус х.ү.р.э.л.ц.э.э.г.ү.й ч гэсэн долоо хоногт нэг удаа у.с.а.н.д о.р.с.о.н тасалбарыг олж авахгүй бол т.о.л.г.о.й.г.о.о а.в.а.х.у.у.л.а.х д.а.й.н.ы юм болно.

Айл болгон хөнжлийн цав цагаан даавуу, орны хэрэгсэлтэй байх ёстой. Ингэх б.о.л.о.м.ж.г.ү.й нь ганц даавуу авч дундуур нь хуваагаад орны бүтээлэг доогуур ш.у.р.г.у.у.л.ж, үзэгдэх хэсгийг нь цав цагаан даавуутай болгож харагдуулна. Б.ө.ө.с х.у.у.р.с.н.ы талаар ёстой д.а.й.н з.а.р.л.а.н.а. Нэгэн их э.м.ч.и.й.н з.а.н.г.и.а.н дээр б.ө.ө.с г.ү.й.ж явснаас болж тэр хүн н.а.м.а.а.с х.ө.ө.г.д.ө.ж, хөдөөгийн с.у.м.а.н.д ц.ө.л.ө.г.д.с.ө.н гэдэг.

У.с.а.н.д орж а.м.ж.а.а.г.ү.й хүмүүс ахуй үйлчилгээний хавиар э.р.г.э.л.д.э.ж, халуун усны тасалбар о.л.ж а.в.а.х а.р.г.а с.ү.й.х.э.э.ч.и.л.н.э. Зарим нь халуун усанд ороод гарч байгаа хүний х.а.л.а.а.с.н.а.а.с у.с.а.н.д орсон баримт болох тасалбарыг х.у.л.г.а.й.л.ж авах гэдэг байлаа. Гомбосүрэн гэх жаахан т.а.н.х.а.й.д.уу залуу халуун усны тасалбар о.л.ж д.а.м.л.а.ж, х.ө.ө.р.х.ө.н м.ө.н.г.ө х.и.й.ч.и.х.д.э.г байж.

Тэр бараг халуун усанд о.р.ж ү.з.э.э.г.ү.й нэгэн байсан бөгөөд т.ө.м.ө.р о.р.о.й.т.о.й халуун усны хуучин байшингийн дээврийн х.о.н.г.и.л.о.о.с с.а.л.д.а.г.г.ү.й, усанд орж байгаа о.х.и.д б.ү.с.г.ү.й.ч.ү.ү.д, томоохон д.а.р.г.а нарын а.в.г.а.й нарыг э.х.э.э.с г.а.р.с.а.н д.ү.р т.ө.р.х.и.й.г нь тэндээс ёстой нэг д.у.р.а.а.р.а.а харж авна. Хуучин халуун ус с.ү.м.и.й.н х.э.р.м.э.н хашааг н.у.р.а.а.ж, т.о.о.с.г.о ц.о.х.и.ж б.а.р.ь.с.а.н ө.р.ө.в.д.ө.л.т.э.й байшинд байна. Гомбосүрэн усанд орж байгаад б.ү.с.г.ү.й.ч.ү.ү.д.и.й.н дээрээс ч.ө.т.г.ө.р болж м.у.у.х.а.й д.у.у.г.а.р.а.н х.о.р.л.о.н.т.о.й инээдэг байж.

Б.ү.с.г.ү.й.ч.ү.ү.д хувцсаа х.а.м.ж аваад а.р.и.л.ж өгнө. Халуун усны ү.й.л.ч.л.э.г.ч.т.э.й тохиролцсон болохоор а.р.а.а.р нь у.с.а.н.д о.р.с.о.н тасалбарыг нь х.а.м.ж авдаг байлаа. Хуучин халуун ус ч.ө.т.г.ө.р.т.э.й талаарх яриа олны дунд жиг жуг гэж байсан ч с.о.ц.и.а.л.и.з.м.ы.н үед ч.ө.т.г.ө.р байтугай б.ө.ө.с х.у.у.р.с у.с.т.г.а.х у.ч.и.р.т.а.й болохоор тэгсгээд н.а.м.ж.и.н.а.

Гооёо сүүлдээ оройн цагаар “ажлаа” х.и.й.ж, н.ү.ц.г.э.н х.ү.ү.х.н.ү.ү.д.и.й.н г.у.я х.а.с, н.у.у.ц б.ү.х.н.и.й.г х.а.р.ж, ө.м.д.ө.н.д.ө.ө б.а.г.т.а.х.г.ү.й ш.а.х.а.м болсон э.р.х.т.э.н.э.э о.р.о.л.д.о.н д.у.р х.ү.с.л.э.э х.а.н.г.а.д.а.г м.у.у з.у.р.ш.и.л.т.а.й болжээ. Аль өрөөнд ямар х.ү.ү.х.э.н ордгийг а.н.д.а.х.а.а б.о.л.ь.с.о.н Гооёоо г.а.ж з.у.р.ш.и.л.д.а.а х.ө.т.л.ө.г.д.ө.н тасалбар олох үндсэн “үүргээ” ч у.м.а.р.т.а.х.а.д хүрч байсан гэдэг.

Нэг удаа г.а.ж.и.г Гооёо сурсан зангаараа хуучин байшингийн д.э.э.в.э.р.т г.а.р.ч таазных нь н.ү.х.э.э.р “Хүү-үүг, хүү-үүг” хэмээн өөрийн мэдэх ч.ө.т.г.ө.р.и.й.н дуу а.в.и.а.г г.а.р.г.а.ж а.й.ж с.а.н.д.а.р.с.а.н х.ү.ү.х.н.ү.ү.д.и.й.г д.а.л.д.а.а.с ц.о.о ш.и.р.т.э.н т.а.а.ш.а.а.л авч байтал мөрөн дээрээс нь хэн нэгэн т.а.т.а.х шиг болжээ.

Халуун усны с.а.х.и.у.л өвгөнийг х.э.р.э.г.т д.у.р.л.а.ж яваа юм байх гэж бодсон Гооёо “Яах гээд байгаа м.у.у п-а вэ?” гээд эргэтэл д.э.э.в.р.и.й.н х.а.р.а.н.х.у.й хо.н.г.и.л дотор х.ө.х г.э.р.л.э.н биетэй н.ү.ц.г.э.н х.ү.ү.х.э.н зогсч байх нь тэр. Тэрхүү х.и.й ү.з.э.г.д.л.и.й.н э.р.х.т.э.н.и.й.х нь а.р.з.а.й.с.а.н урт үс бараг л Гооёогийн н.ү.ү.р.и.й.г ш.ү.р.г.э.х ш.а.х.а.н байх бөгөөд х.а.ч.и.н з.э.в.х.и.й, г.у.н.и.г.т.а.й царайтай тэр б.ү.с.г.ү.й гараа я.в.у.у.л.а.н Гооёог хөтлөн явах гэжээ.

Яахаа ч мэдэхгүй, бас а.й.х.а.а ч м.э.д.э.х.г.ү.й болсон Гооёо нэг ухаан ороход түүнд хөтлөгдөн байшингийн дээвэр д.э.э.р.э.э.с б.у.у.ж явжээ. Түүний гарыг а.т.г.а.х гэхэд ямар нэгэн зүйл б.а.р.и.г.д.а.х.г.ү.й ч яах аргагүй л нэг ү.л м.э.д.э.х з.ү.й.л.э.э.р хөтлүүлж яваагаа Гооёо мэдэрч байлаа.

Ш.а.р у.с.н.ы түвшин ихсэх үеэр ус у.р.с.д.а.г нарийн г.о.л.д.и.р.л.о.о.р нөгөө с.ү.ү.м.г.э.р б.ү.с.г.ү.й Гооёог хөтлөн алхах бөгөөд ө.г.з.ө.г, б.э.л.х.ү.ү.с нь х.ө.х ц.о.о.х.о.р б.а.а.р с.а.в шиг гял толь о.р.г.и.ж байв. Гооёо тэссэнгүй б.ү.с.г.ү.й.н х.ү.й.т.э.н х.ө.х ө.г.з.г.и.й.г и.л.э.э.д авахад нэг юм б.а.р.и.г.д.а.х шиг болжээ.

Х.ү.ү.х.э.н бяцхан ж.а.л.г.а.н дотор орж х.э.в.т.э.э.д м.у.н.а.г э.р.и.й.г т.э.в.р.э.н авчээ. Гооёо жалганд шөнийг ө.н.г.ө.р.ө.ө.ж, ш.ө.н.ө.ж.и.н.г.ө.ө х.и.й ү.з.э.г.д.э.л.т.т.э.й х.ү.с.л.э.э х.а.н.г.а.н х.у.р.ь.ц.с.а.н.д.а.а я.д.р.а.а.д унтаад өгсөн байв. Сэрэхэд түүний гарт нэг х.у.в.х.а.й с.ү.ү.ж.н.и.й я.с байсан гэх ба Гооёо долоовор хуруугаа тэр ө.г.ө.р я.с.н.ы н.ү.х.э.н.д о.р.у.у.л.ч.и.х.с.а.н х.э.в.т.э.ж байж.

Гооёо тэр даруй ойрхон байсан хамаатныхаа айлд очиж ц.а.й.л.а.х.а.а.р явсан байна. Түүнийг ороход нөгөө айлын э.р.х х.ү.ү.х.э.д нь Гооёогийн толгой руу заагаад м.у.у.х.а.й о.р.и.л.о.н з.у.г.т.ж.э.э. Хүүгийн эцэг, эх нь ч г.а.й.х.а.ж хүүгээ “Яав, ийв” хэмээн а.р.г.а.д.а.х.а.д “Гооёо ахын толгой дээр нэг м.у.у.х.а.й д.ү.р.с.т.э.й а.м.ь.т.а.н суучихсан, над руу х.э.л.э.э г.а.р.г.а.ж,

нүүр амаа х.а.ч.и.н б.о.л.г.о.о.д б.а.й.н.а” гэснээ т.о.г.л.о.ж байсан шагайнаасаа а.т.г.а.ж а.в.а.а.д х.э.э.р хоног т.ө.ө.р.ү.ү.л.э.э.д ирсэн э.р.и.й.н нүүр рүү ц.а.ц.а.н ш.и.д.н.э. Бөөн шагай дотор г.а.д.а.а х.а.я.ж м.а.р.т.а.н х.у.в.х.а.й.р.у.у.л.с.а.н нэг шагай м.о.р.ь т.у.с.с.а.н х.а.р.а.г.д.а.ж, төдөлгүй тэр шагай я.н.ц.г.а.а.ж байгаа мэт ч.и.м.э.э гаргаад а.л.г.а б.о.л.ч.и.х.ж.э.э.

Нөгөө хүүхэд ч “Миний ш.а.р.г.а м.о.р.и.й.г тэр м.у.у.х.а.й а.м.ь.т.а.н у.н.а.а.д явчихлаа” гэж х.а.ш.г.и.р.ч байлаа. Ах, эгч нар нь Гооёог з.а.г.н.а.ж “Чи ер нь хаагуур явж юу хийж явдаг хүн бэ? Ямар а.д з.э.д ш.и.н.г.э.ч.и.х.с.э.н яваа юм. Зүгээр байсан х.ү.ү.х.э.д чамайг орж ирсэн даруйд л учир нь ү.л о.й.л.г.о.г.д.о.х ү.г хэлж эхэллээ” гэжээ.

Тэр хүүхэд гурван хоног х.а.л.у.у.р.ч, нүүр царай нь х.ө.х.р.ө.ө.д э.м.н.э.л.э.г.т хүргэгдсэн ч с.а.й.ж.р.а.х.г.ү.й байсаар н.а.с б.а.р.ж.э.э. Гооёог ах, дүү хамаатнууд нь г.а.й.т.а.й а.м.ь.т.а.н, х.а.р м.ө.р д.а.г.у.у.л.с.а.н гэж н.ү.д ү.з.ү.ү.р.л.э.х болсон байна. Хууччуул дээр үед нэг н.о.ё.н.ы з.а.л.у.у.х.а.н х.а.т.а.н, хөгшин нөхрөөсөө х.ү.ү.х.э.д о.л.о.х.г.ү.й байгаадаа г.у.т.а.р.ч э.х х.ү.н

болох х.у.в.ь.г.ү.й гэж а.м.и.а х.о.р.л.о.с.о.н бөгөөд с.ү.н.с нь хавар болж, ургамал амьтан х.ө.д.ө.л.г.ө.ө.н.д о.р.о.х үеэр а.м.ь.д хүн ү.з.э.г.д.э.ж, заримдаа хүмүүстэй энгийн яриа ө.д.ө.ж явдаг гэлцдэг байж.

Магадгүй г.а.ж.и.г Гооёогоос тэр х.у.в.ь м.у.у.т.а.й б.ү.с.г.ү.й.н с.ү.н.с х.ү.ү.х.э.д о.л.о.х гэж тийм б.а.й.д.а.л ү.з.ү.ү.л.с.э.н байж мэдэх аж. Тэгээд хамаатных нь х.ү.ү.х.д.и.й.г х.о.р.л.о.ж хүүхэдтэй болсон ч юм бил үү. Сүүлд нөгөө х.ө.х х.ү.й.т.э.н д.ү.р.с.т б.ү.с.г.ү.й х.ү.ү.х.э.д х.ө.т.ө.л.ж яваа х.а.р.а.г.д.с.а.н гэж хүмүүс ц.у.у.р.ц.г.а.а.ж байсан гэдэг…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button
error: Хуулах хориотой !!